Thứ Bảy, 14 tháng 9, 2013

Vẫn đi tiếp tài năng chuyến tàu ấu thơ.

Ngoài sách của tôi, còn có sách của các tác giả khác

Vẫn đi tiếp chuyến tàu ấu thơ

Hai tập tản văn của ông Người Quảng đi ăn mì Quảng (2005), Sương khói quê nhà (2012) đầy tình tự quê hương.

Rofdesvensky (1932 - 1994)?  Tôi thích cuốn  Hoàng tử bé  của S. Tôi đang viết truyện 50 chương về loài vật, đã xong 10 chương, dự định ra mắt đầu 2014. Nhớ quê, năm 1998, tôi mở quán ở phố Nguyễn Hữu Cầu (gần chợ Tân Định) rồi chuyển dịch ba nơi trong quận 1; đến năm 2000 về 10/14C Lương Hữu Khánh này.

“Vỉa” tuổi thơ, ký ức quê nhà của ông nhiều quá, như thứ “vốn sinh lãi” liên tục?  cựu của nhà văn thường từ ba nguồn: ký ức; sự quan sát, trải nghiệm, óc tưởng tượng - hư cấu. Ông luôn hoài niệm và truyền bá cho Quảng Nam đủ thứ: ẩm thực tế quán Đo Đo - tên làng nơi ông sinh ra và cả phương ngữ Quảng cố ý dùng trong tuốt luốt các truyện?  Tôi chào đời ngày 7-5-1955 tại làng Đo Đo, xã Bình Quế, huyện Thăng Bình, học tiểu học ở quê, lên 9 tuổi ra sống và học tại thị trấn Hà Lam, mỗi dịp nghỉ hè, lại về làng Đo Đo cách 25 km.

Có nhà văn nói, khi đã khai phá đến tuổi thơ, nghĩa là chuẩn bị “giải nghệ” vì vùng thiêng ấy là “lá bài cuối cùng”. Ai yêu thiên nhiên muông thú, sẽ biết yêu con người, là người tốt, đàng hoàng. Chàng sinh viên gày còm mơ mộng gò lưng đạp xích-lô để có tiền hoàn thành năm cuối đại học. Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG HUY         Ông khởi nghiệp bằng thơ và vẫn đưa thơ vào truyện, trong thoại các nhân vật, kể cả “dịch thơ tình” của mèo Gấu tặng Áo Hoa (cô nương mèo) trong truyện Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ (4-2012).

Năm 2012, truyện Cô gái đến từ bữa qua do TS Maxim Syunnerberg tại Học viện Á Phi thuộc Đại học Moscow State dịch, biên soạn được xuất bản và thành giáo trình dạy tiếng Việt trong trường đại học ở Nga, xuất hành từ việc ông đã tìm thấy tác phẩm của tôi trên mạng năm 2002.

Mấy thập niên qua, chỉ Nguyễn Nhật Ánh đủ sức đáp ứng liên tiếp nhu cầu bạn đọc hoa niên và có sách “át” truyện nhí nhố du nhập. Tôi học tiếng Pháp, Anh lúc nhỏ, nay vẫn dùng được. Tháng 12-2009, tôi đến Thụy Điển dự Tuần lễ sách Thiếu nhi hằng năm của Thư viện quốc tế Stockholm.

Tôi là Bêtô  (2007),  Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ  (2008),  Lá nằm trong lá  (2011), mới tả một phần. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đang tặng chữ ký cho người hâm mộ tại tiệm Kính vạn hoa,với tiểu thuyết mới nhất Ngồi khóc trên cây.

Một, đưa nhiều tự nhiên, muông thú vào truyện thêm nữa. Địa chỉ email của ông: le petit prince do ông mê nhà văn phi công Saint Exupéry (1900 - 1944) với tác phẩm nổi danh Hoàng tử bé (1943). Quán có phong cách châu Âu, do em rể của vợ tôi, KTS người Ý Dietro Franchi thiết kế, kề bên quán  Đo Đo  từ tháng 3-2013.

Cần gì “xin vé đi tuổi thơ”, khi chính ông là người lái tàu của chính mình, tàu đa dạng: tàu hỏa, tàu biển, phi cơ. Trồng tre, trúc, chuối trước cửa, song cách bài trí của tiệm khá châu Âu. Năm 1978, chúng tôi chuyển sang đào kênh Trần Quang Cơ, theo chỉ đạo của ông Võ Văn Kiệt. Ông có buồn khi thị thành, tình yêu và nỗi nhớ (bài hát phổ thơ của ông) được hát, thuộc khắp nơi mà ít khi người ta giới thiệu tác giả thơ?  Bài thơ tạo hứng khởi để nhạc sĩ làm nhạc, nhưng không phải ai cũng quý trọng bản quyền.

Ông coi kính vạn hoa là trò chơi tuyệt nhất mà người ta sáng tạo cho trẻ em, đến mức đặt cho bộ truyện kỷ lục và tên công ty nữa?  Đâu chỉ cho trẻ con, tôi đến giờ vẫn thích xem kính vạn hoa.

Tôi yêu thơ và chất thơ, hí hước. ” Khi viết xong truyện, tôi đang băn khoăn nhan đề, thì đọc bài thơ của Robert Rofdesvensky do Thái Bá Tân dịch, tôi lấy câu hay nhất làm tựa truyện và in toàn bộ bài ở cuối sách (đã cảm ơn và gửi nhuận bút dịch giả).

Tức là bàn tay nhà văn không chỉ cầm bút?  Mà từng cần lao nặng. Dù viết dung lượng ở mức tiểu thuyết, tôi vẫn quen gọi là “truyện dài”. Xin cảm ơn ông với cuộc nói chuyện đầy xăm!  VI THÙY LINH (thực hành). Đoạn đường nhà tôi ở, trước 1975 tên là Đồng Khánh, nay chỉ còn là nhà hàng và tiệm bánh mang tên này, đường đã đổi thành Trần Hưng Đạo.

Thành thị, tình ái và nỗi nhớ   viết năm 1979, lúc xảy ra chiến tranh biên giới Tây Nam, là bài thơ 4 chữ 40 câu, trong tập thơ riêng đầu tay  Đầu Xuân ra sông giặt áo   (1986), năm tôi về công tác tại báo  Sài Gòn phóng thích   đến nay.

Exupéry. Về ý thức, phong cách quán, tiệm sách lẫn tác phẩm của ông đã vượt qua tính địa phương. Tôi dùng cả ba. Bàn tay cầm cuốc, cầm leng (phương tiện có lưỡi cong dài hơn xẻng, để bẩy đất) ròng rã. Mỗi tuần, vào chiều thứ tư, tôi đến đây ngồi ăn uống cùng các bạn hữu, luôn tiện lúc đó có độc giả mua sách, xin chữ ký, là ký liền.

Năm 2010, tôi sang Thái-lan nhận giải văn chương ASEAN, song song giao lưu trên kênh TV Mango, gặp gỡ công chúng, khi  Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ  ra mắt và tọa đàm tại trụ sở Bộ Ngoại giao và Đại học Chulalongkorn, Bangkok, do TS Montira Rato dịch, NXB Nanmee Books phát hành.

Tác phẩm đầu tiên của tôi được in, là bài thơ Xa lạ, tùng san Văn, Sài Gòn 1971. Công ty do vợ tôi, Trần Thị Tiếng Thu giám đốc, con gái Nguyễn Nhật Quỳnh Anh là phó. Mở quán vì nhu cầu độc giả muốn gặp gỡ, chụp ảnh, xin chữ ký nhà văn, cho người Quảng Nam xa xứ; cho ai muốn thưởng thức món ngon của đất Quảng Nam, cả vật chất lẫn ý thức. Năm 2007, tôi viết tiếp tập 46 theo nhu cầu độc giả, in dài kỳ hằng ngày trên báo  Thanh niên  và năm 2012, Công ty KVH ra đời, chức năng in sách, kinh doanh văn hóa, văn hóa phẩm.

Trách nhiệm hay sứ mệnh của nhà văn quan yếu nhất là gì, thưa ông? Tác phẩm tiếp theo của ông?  Mỗi dân tộc đều có treo một quả chuông trước cửa sổ tâm hồn của mình.

Hoài niệm đẹp đẽ chính là cách trình diễn. Tiểu thuyết  Ngồi khóc trên cây   đã bổ sung mảng này. Tôi không no đủ từ đầu, đã khó nhọc nhiều. Ông trẻ lâu, chắc do viết nhiều cho tuổi xanh và cả đời sống phong lưu nữa. Tôi có thể “bay” tới tuổi thơ bằng cánh máy bay giấy, hoặc chính những dòng chữ của tôi, viết bằng máy chữ (nay trưng bày ở hiệu sách) hay trên máy tính Samsung hiện thời, thậm chí có lúc đang cảm hứng, ghi lại ý tưởng bằng Iphone 4.

Lệ các nhà thơ bị “quên”, chịu đựng thành quen. Đây (cầm kính lên, nheo mắt) nhòm qua ống kính, lắc tay, sau mỗi lần lắc, lại có bông hoa khác nhau. Tác phẩm đoạt giải ASEAN của ông là câu thơ của thi sĩ Nga R. Sách bán chạy, Nguyễn Nhật Ánh còn ”ăn ảnh”: da trắng, cằm chẻ, má lúm đồng tiền, răng khểnh bên trái?  Viết “ăn khách”, nhan sắc “ăn ảnh”, may mắn nhỉ? Những nguyên tố bạn kê về ngoại hình tôi, đủ nguyên tố thành “giai nhân” đấy! (cười tít sau cặp kính cận 4o).

Điều này hoàn toàn sai với Nguyễn Nhật Ánh. Cũng chỉ Chuyện xứ Lang Biang tự tin “đấu” về sức bán với Harry Potter. Năm 1976, tôi một mình từ Quảng Nam vô Sài Gòn học khoa Văn, Đại học Sư phạm. Tôi ở Sài Gòn tròn 40 năm, các lứa công dân thị thành thuộc bài hát này, là niềm vui.

Thật thú, khi sách Kính vạn hoa 45 tập, xuất bản từng tuần năm 2002 như một hiện trường kỳ khu của văn học Việt Nam, lại tái xuất đa dạng với các “phiên chế” sáng tạo chỉ có ở Nguyễn Nhật Ánh!   Kính vạn hoa (  KVH) viết từ năm 1995 đến 2002. Tagore, khi là Anh Bồ Câu: “  Để những ai nhìn đời toàn hóc búa /Còn cơ may trông thấy được huê hồng  ”,hay Kahlil Gibran:  “Cảm ơn đời mỗi ban mai thức dậy / Ta được thêm ngày nữa để thương.

Tôi vẫn tìm ký ức và mắt sáng lên, khi thấy xe bán rong tủ kính bánh tai heo và hàng trái cây có thị, thứ quả mà gần 20 năm, tôi mới thấy lại ở chợ Sài Gòn, thứ chỉ để chơi, để xuýt xoa mùi thơm.

# Niềm yêu cuộc sống phía trước. Hai, đưa các chiêm nghiệm, trải nghiệm của chính tác giả vào tác phẩm. Tác phẩm đầu in sau 1975, là bài thơ Quê nhà, báo Văn nghệ giải phóng.

Tôi đã dịch thơ của R. Nhà văn có sứ mệnh phải rung những quả chuông đó lên, bằng văn học.

Truyện của Nguyễn Nhật Ánh dịch ở nhiều nước, xin nhà văn cho biết rõ hơn?  Năm 2004,  Mắt biếc  được dịch giả Kato Sakae dịch, NXB Terrainc Nhật phát hành. Ông đã là một nhà văn thành công, còn điều gì chưa làm được?  Có hai lần chưa chấp nhận với những gì đã viết và đang hoàn thiện, bổ sung.

Tôi đi thanh niên xung phong (1977 - 1982), đào kênh ở Củ Chi. Cuốn sách trước tiên xuất bản, là thơ -  thành thị tháng Tư  (1984, in chung với Lê Thị Kim, NXB Tác phẩm mới).

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét