Lo tăng học phí

Người bạn nói đối với người dân xã đảo này, gánh nặng học phí là quá sức chịu đựng của nhiều gia đình quanh năm chỉ biết sống bằng nghề mò cua bắt ốc. Nên chủ trương trên đã kéo không ít con em họ ra khỏi cảnh thất học. Trên cả nước còn nhiều nơi khó khăn, thậm chí khó khăn hơn xã đảo Thạnh An của TP.HCM. Ở những nơi này, người dân cũng gặp không ít khó khăn về gánh nặng học phí. Thực tế cho thấy, trẻ con bỏ học thường rơi vào các gia đình nghèo. Cũng do không được học hành tới nơi tới chốn nên cuộc sống ngày mai của các em này tiếp tục gặp phải nghèo khó. Cái vòng lẩn quất nghèo-thất học-nghèo bao đời khó thoát ra được. Bên cạnh niềm vui riêng của người dân Thạnh An, người dân các nơi khác lại có nỗi lo chung. Đó là đầu tháng 7.2013, nhiều địa phương rục rịch đề xuất tăng học phí các cơ sở giáo dục công lập. Tại TP.HCM, theo tờ trình của UBND TP, mức học phí mới sẽ không vượt quá 5% thu nhập bình quân hộ gia đình và được áp dụng từ năm học 2013-2014, sau đó điều chỉnh tăng dần trong các năm học sau theo chỉ số giá tiêu dùng tăng bình quân hằng năm. Đối với các gia đình thuộc diện công nhân, nhân viên hành chính, người lao động nghèo tỉnh thành, nông dân làm thuê…, học phí của con em họ luôn là nỗi lo thắc thỏm bên lòng. Nhưng đã hết đâu, ngoài học phí các phụ huynh còn phải đóng góp thêm nhiều khoản khác cho nhà trường, trong đó có những khoản dưới tên gọi “tự nguyện”. Ngoại giả, tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan bây chừ mà học phí cũng chiếm tỉ lệ không nhỏ trong xài của các gia đình. Trong thực tiễn, đồng lương, thu nhập của các đối tượng kể trên tăng không đáng kể so với giá cả sinh hoạt. Việc kiếm ra đồng bạc của họ cũng không dễ trong thời buổi nền kinh tế trong nước chưa thoát khỏi suy thoái, khủng hoảng. Mặt khác, sự phân hóa giàu nghèo ngày mỗi gia tăng, cơ hội học tập của con em họ so với các thành phần xã hội khác bị thu hẹp. Nguy cơ thất học của con em họ thành ra càng gia tăng, có nghĩa là trông thoát nghèo càng trở nên bấp bênh hơn. Hiện tại, thế giới tinh thần được rằng giáo dục là phương tiện thiết yếu để thoát nghèo. Bởi vậy giáo dục- đặc biệt là giáo dục phổ biến- được hầu hết các nhà nước thực hiện chế độ miễn phí. Thậm chí ở một số nước, trẻ nít còn được hỗ trợ kinh phí, sách vở để đến trường. Ở nước ta, Điều 10 Luật Giáo dục ghi rõ: “Mọi công dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, nam nữ, nguồn cội gia đình, địa vị xã hội, cảnh ngộ kinh tế đều đồng đẳng về nhịp học tập. Nhà nước thực hiện công bằng từng lớp trong giáo dục, tạo điều kiện để ai cũng được học hành”. Tuy vậy, do cảnh ngộ lịch sử, giang sơn còn nhiều khó khăn nên Nhà nước mới đặt ra chế độ thu học phí, trừ cấp tiểu học. Như vậy, việc thu học phí ở bậc phổ thông chỉ mang tính tuổi, chứ không phải là một chủ trương xuyên suốt. Về lâu dài, song song với nền kinh tế phát triển, chủ trương thu học phí ở bậc phổ thông sẽ dần được bãi bỏ. Đó là ý chí và ước muốn của chính quyền và người dân. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn đặt ra là nếu bỏ thu học phí thì lấy gì để bù vào khoản thu này? Theo chúng tôi, để tạo nguồn ngân sách giáo dục bảo đảm cho bậc học phổ quát hoạt động am hiểu, hiệu quả, chất lượng có lẽ cần học cách làm của các nước quanh ta. Ở các nước, ngoài nguồn thuế mà mọi công dân phải có bổn phận đóng góp, quốc gia còn quy định trách nhiệm đóng góp của các tập đoàn, doanh nghiệp sinh sản, kinh dinh, dịch vụ… Vì chính họ là người trực tiếp hưởng lợi từ nền giáo dục mang lại. Tóm lại, giáo dục là ích lợi công, được cung cấp rộng rãi cho mọi người, không phân biệt giàu nghèo. Sự công bằng trong giáo dục là nền tảng để tầng lớp phát triển bền vững. Từ Nguyên Thạch