Nhà văn Hữu Thỉnh kể: “Nghe Suối mơ, Trương Chi chúng ta tưởng không còn có ai mộng mơ hơn Văn Cao
“Bài học từ Đề cương Văn hóa Việt Nam đến thời điểm này vẫn còn nguyên giá trị. Sơn Tùng Thể thao & Văn hóa. Trong đề cương có nhắc tới các nguyên tắc dân tộc hóa, đại chúng hóa và khoa học hóa - những nguyên tắc của cuộc vận động văn hóa VN trong thời đoạn lịch sử đó. Người nghe tốc ký vào sổ tay, cố ghi lại trong trí tưởng, rồi lại truyền miệng phổ quát cho nhau.
Ấy vậy mà khi dự Hội Văn hóa Cứu quốc, ông viết hành binh ca , rồi trực tiếp lãnh đạo một nhóm biệt động sát hại những tên tay sai phản động khét tiếng ở Hải Phòng và rất kiêu hãnh có thể dùng thành thạo súng ngắn cả 2 tay”. Rồi tiếp đến là sự ra đời của hàng loạt sáng tác đặc biệt, trong đó đáng để ý nhất là kịch bản Vũ Như Tô (Nguyễn Huy Tưởng), mượn câu chuyện lịch sử và hình tượng nghệ sĩ để khẳng định thông điệp: nghệ thuật phải phục vụ cho lợi.
2. Nhưng trái lại, đây lại là một trong những quyết nghị có sinh khí lâu bền và giá trị thực tế đến kỳ lạ. Hội thảo khoa học 70 năm Đề cương Văn hóa Việt Nam Từ đường lối của bản đề cương, Hội Văn hóa Cứu quốc việt Nam ra đời vào tháng 4/1943 và tức thời cuộn đông đảo những bộ mặt văn nghệ sáng giá bấy giờ như Nguyễn Đình Thi, Đỗ Nhuận, Kim Lân, Nguyên Hồng, Xuân Diệu, Trần Văn Cẩn.
Dẫn lời một đồng nghiệp chuyên sưu tầm, lưu trữ các tư liệu văn học cũ, nhà văn Đỗ Kim Cuông (Phó Chủ tịch liên hợp các hội văn học nghệ thuật VN) kể: Bản Đề cương Văn hóa Việt Nam năm 1943 của Đảng được công bố bằng văn bản chính thức lần đầu vào tháng 12/1945 trên tập san tiền phong số 1 (cơ quan ngôn luận trước tiên của Hội Văn hóa Cứu quốc).
Và bước vào thế kỷ 21, chúng ta tiếp chuyện tìm thấy điểm tựa ở Đề cương Văn hóa Việt Nam tinh thần trọng văn hóa để hướng tới một thời kỳ phát triển mới: xem văn hóa không chỉ là động lực mà còn là đích của sự phát triển” - GS Phong Lê nhận xét thêm.
Vậy nhưng, bản Đề cương Văn hóa Việt Nam vẫn có sức lan tỏa mãnh liệt, khi đặt trong thời đoạn lịch sử đặc thù: tổ quốc chưa giành được độc lập, người dân sống một cổ hai tròng (Pháp - Nhật), nạn đói đang hoành hành, Thế chiến II đang nổ ra dữ dội.
Dân tộc hóa, đại chúng hóa và khoa học hóa, là sự đáp các nhu cầu cấp thiết nổi lên trong những tình huống đặc biệt của lịch sử. Theo đánh giá chung của các đại biểu tại cuộc tọa đàm, bản Đề cương lịch sử này là một trong những quyết nghị về văn hóa quan trọng của Đảng ít chữ nhất, lý luận cũng rất giản dị, chỉ là sự gợi mở.
Ra đời năm 1943, bản Đề cương Văn hóa Việt Nam chỉ có hơn 3. “Có thể coi Đề cương Văn hóa Việt Nam là sự tiếp tục trong mạch sâu một tiến trình đã diễn ra từ thập niên khai mạc thế kỷ, với công đóng góp của nhiều đời trí thức, từ Nho học sang Tây học” - GS Phong Lê khẳng định - “Và một nền văn hóa mới dần dần hình thành thay cho nền văn hóa cũ, xóa tan không khí bức bối, tù đọng đầu thế kỷ”.
Của dân chúng, cho chính nghĩa. Còn vào năm 1943, theo trí tưởng của nhà văn, nhà viết kịch Học Phi và nhà văn Tô Hoài (những nhân chứng sống ít ỏi còn lại), tổ chức Đảng đi phổ quát văn kiện về văn hóa nói trên cũng tiến hành theo hình thức tuyên truyền bằng miệng.
Do Ban truyền giáo Trung ương tổ chức, cuộc Hội thảo khoa học 70 năm đề cương Văn hóa Việt Nam diễn ra sáng 18/9 tại Hà Nội, với sự tham dự của khá nhiều nhà nghiên cứu văn hóa. 000 chữ, được khởi thảo bởi cố Tổng bí thơ Trường Chinh.
1.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét