Thứ Sáu, 10 tháng 1, 2014

Nguyễn Trí - Chủ nhân bất thần của giải thưởng Hội Nhà văn VN 2013: “Viết như là… ngồi tốt hơn nhậu”.

Tôi phải cho họ sống

Nguyễn Trí - Chủ nhân bất ngờ của giải thưởng Hội Nhà văn VN 2013: “Viết như là… ngồi nhậu”

Thế là tôi lại đánh liều. Cứ như ngồi nhậu lai rai rồi kể cho nhau nghe chơi vậy. Nên lại thiếu tiền mua một cái máy phát điện. Trong cùng một ngày. Tôi chỉ viết nốt những gì tôi trải đời nghiệm.

Chỉ vì một mâu thuẫn cá nhân chủ nghĩa. Buồn quá thì viết. “Có nhẽ vì tôi phải sang quá nhiều thống khổ rồi. 000 đồng bạc nhuận bút về mua sữa cho cháu. Có những đứa rất bậy. Chẳng thể để nó dồn ứ mãi…”. Hơn nhau là cần phải biết điểm dừng. Chưa kể còn một tập bản thảo tiểu thuyết cũng đã gửi đi. Truyện ông viết đặc sắc lắm nhưng mà… thiệt tình là không đăng được” (cười). Tôi cũng có một đứa con đi trại cai nghiện.

Hay như bản thân tôi cũng từng suýt bị vùi dưới hầm vàng. Tại ở đó yên ả. Lại nhận được 150 cái phản hồi. NXB Trẻ còn in thêm cho tôi một cuốn truyện dài có tên “Ngoi lên từ dưới đáy”. Anh tôi từng là người thuộc bên kia chiến tuyến). Nhưng tôi vẫn không dám nghĩ mình là nhà văn.

Kể từ giây phút “bước ra ánh sáng”? - Cho đến giờ này. Ông hẳn biết không ít cây bút nghiệp dư. Dù rằng vừa sang trọng 2 ngày “rợn ngợp”. Nhưng khổ nỗi. Nhưng còn một niềm vui khác. Có cái tên cải lương: “Thiên đường ảo vọng”. Nghe thì đơn giản. Tôi mới hiểu thế cuộc phù du lắm. Mà còn có một cái tít gây sốc hơn: “Người cha xin giảm án cho kẻ giết con đoạt giải Hội Nhà văn”.

Vì lúc đó tôi thấy các nhà văn qua lắm. Một là có lần tỉnh và nhớ ra mình đang được… ngủ trong nhà mình (chung cuộc thì ông cũng tậu được nhà). Có tiện để ông nhắc lại chuyện đã qua? - Được. Vì nó… buồn cười lắm! Sáng đập đầu heo. Nên từ đó. Lần đó. Tôi luôn mong ước mình làm được như họ. Dài ngắn kệ. Tôi lựa một cái tên nghe chảnh lắm nghen! Và cuối cùng thì trên báo cũng xuất hiện một dòng tin nhắn: “Thưa ông Nguyễn Trí Cao Văn.

Cái tin được giải này. Tới đây. Quê tôi lúc đó lại chưa có điện. Cũng hiểu. Được trả 500. Lúc đi dạo ngoài mấy lô caosu. Hoặc chuyện của bạn bè mình (bạn đào vàng. Cũng không nghĩ mấy cái truyện được giải kia là truyện ngắn. Lại cũng do tình cảnh gia đình ngang trái.

Đời ối nghề. Chị à! Hơn nhau chừng đó thôi đó. Thời đi học tôi nghiện sách lắm. Nhẹ nhõm. Đời có sao kể vậy.

Nổi máu tham thêm lần nữa. Tôi chạy lên Tòa phúc thẩm. Mát. Viết văn trong rừng caosu “Thợ đào vàng” không chỉ được gọi là nhà văn. Tới khoảng 2-3 giờ sáng thì dậy ghi vào máy. Mà kiếm củi đốt than thì làm sao mong có ngày đổi đời.

Phần mình. Hết chuyện thì… thôi! Và giờ thì ông đã “bị truyền thông sờ tới”.

Đó. Chiều… gõ đầu trẻ. Mà khởi đầu nghiệp viết. “Quang cảnh” một ông thợ đào vàng ngồi viết văn thì sẽ thế nào được nhỉ? - Thường thì tôi viết trong đầu trước. Với ông là lớn hơn: Đến sáng hôm qua. Cho nên muốn kiếm sống chỉ còn nước lên rừng.

Muốn đi lính cũng khó. Tội lắm chị! Tội cả hai đứa. Khi trong tay cầm đến 10 cây vàng. Lại cũng có lần kiếm được 10 cây vàng. Mà ngoài đời nó cứ sống nhơn nhơn. Đứa con gái của tôi không may bị con nhà người ta đâm chết. Đó. Thì đến tay tôi. Trầm hương” - PV). Chết là hết. Ông bảo trong đời ông có hai lần bàng hoàng.

Còn bị cáo thì mới có 17 tuổi. Nhưng ba năm trở lại đây thì cái tên Nguyễn Trí đã dần trở nên quen biết (hẳn là nhờ bỏ đi chữ “Cao Văn”?).

Bạn xe ôm… - tính sơ sơ mỗi nghề cũng được vài chục thằng). Nên mới nghĩ: Chắc có nhẽ mình viết cũng được đấy. Tòa sơ thẩm xử 8 năm. Con nhà người ta có ngồi tù thì con tôi cũng không sống lại được. Trong những quãng đời đã sống. Hồi đó vậy là kiếm sống tốt. Trước chưa có máy thì viết vào… vở của con. Vì bị cáo cũng đang nuôi con nhỏ. Hết thì thôi. Tìm trầm…? Ông không sợ chết sao? - Thì hồi đó sau phóng thích.

Ai người ta dám tin mình. Đời vì thế mà 5 lần hút chết. Hay ngược lại. Sao ông lại toàn chọn nghề dữ vậy: Đãi vàng. Tỉnh lẻ bỗng lóe sáng bỗng trở nên đứt đoạn. Năm đó cháu 18 tuổi. Chị à! Đó là năm 2009. Đá quý. Ông đã “tiếp đất” lại được để về lại bên trang viết. Tôi từng tập tòng viết văn từ hồi trước phóng thích.

Cái hay vừa. Cỡ như ông Hồ Anh Thái mà còn có cái đọc được. Nguyễn Trí nói ông vừa qua hai ngày “bị ngợp”: tin mừng đến quá bất thần. Bạn tìm trầm. Còn cái thống khổ tàng trữ đã quá lâu trong mình thì phải đẩy ra bằng được.

Đá quý. Mà nó có ngồi tù nhiều năm thì tôi cũng đâu cho nên mà bớt đau buồn… Bài viết “Tâm sự người cha xin giảm án con mình” (11/2010) từng gây xúc động là lần trước tiên ông cầm bút? - Là bài viết trước tiên tôi nhận được nhuận bút thì đúng hơn.

Hai là. Tại. Còn hay hay dở thì đành… ăn may vậy. Xin cho cháu giảm được một năm tù… Một năm trong một đời người. Niềm vui gợi nhớ nỗi buồn.

Đọc không thiếu một thứ gì trên đời. Nên vì thế tôi viết dễ lắm. Các báo nhất loạt gọi “thợ đào vàng” là… nhà văn và lần trước tiên trong đời ông biết thế nào… giải đáp phỏng vấn. Không được học hành tới nơi tới chốn.

Nhưng khổ nỗi cái lý lịch nhà tôi hồi đó không thuận (cha tôi. Viết được thì cứ viết. Thì vào tới truyện của tôi. Tiện thể khoe nghe: Ngoài tập truyện vừa được giải (“Bãi vàng. Rất láo. Ngặt lắm chị! Thành phần như tôi.

Còn thì thực ra. Tôi cũng từng mong ước trở thành một giáo sư dạy Việt văn. Cho tới lúc được đăng cái bài “Tâm sự người cha…” kia đó. Nên niềm vui chỉ đọng lại một tí là bay. Mà khó lắm!. Là do một bạn phóng viên khi chứng kiến phiên tòa đó động viên. Theo ông là ngắn hay dài? - Thì như người ta vẫn bảo: “một ngày trong tù bằng ngàn thu ở ngoài”.

Tôi phải cho chúng nó chết hết thì tôi mới hả dạ. Thì Nguyễn Trí này là gì! Chẳng là gì cả! Ông có dùng đến quyền hư cấu không? Hay chỉ trông cậy quơ vào vốn sống? - Chừng 30% thôi chị.

Truyền thông muốn gọi tôi là gì kệ họ. Sau ngần ấy trải nghiệm? - Là con người ta. Thế nên mới theo người ta đi tìm vàng. Ông nhớ nhất là quãng đời nào? - Là cái tuổi tôi vừa đi làm đồ tể vừa đi… dạy Anh văn. Lúc đó đủ mua một cái nhà mặt tiền ở quê và 1 giàn karaoke.

Chứ cũng chẳng biết viết để làm gì. Chả hạn như có những nhân vật ngoài đời họ chết oan quá. Cái gì cũng không qua được cái chết. Mỗi lần lên thăm nghe nó than vãn. Đến nỗi tụi tôi chỉ còn biết ngồi đó mà oán hờn trời xanh. Gia đình bi thiết.

Mất hết… Vậy bài học lớn nhất là gì. Và cuối cùng. Trong trường hợp tôi muốn câu chuyện của mình nhân văn hơn. Cứ như hai thằng người khác nhau vậy. Hết hàng mấy chục quyển vở học trò lận! Lúc đó nghèo lắm. Thôi té ra được sớm ngày nào hay ngày nấy.

Tìm trầm. Thế nên. Thế là liều viết tiếp. Cho nên.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét